Open Monumentendag

Het wereldberoemde graf met de handjes die tijdens de Open Monumentendag te bezoeken zijn

Open Monumentendag 2026

Op 12 en 13 september 2026 vindt de 40e editie van de VriendenLoterij Open Monumentendag plaats. Ook in Limburg staan monumenten en hun verhalen centraal. Het thema is dit jaar ‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid’. Tijdens het weekend zijn talloze monumenten in Hart van Limburg gratis toegankelijk.

Veerkrachtig erfgoed

Monumenten vertellen niet alleen iets over vroeger. Ze laten ook zien hoe gebouwen en plekken veranderen wanneer de wereld om hen heen verandert. Eeuwenlang boden monumenten bescherming tegen gevaren van buitenaf. Tegenwoordig staan deze plekken zelf voor nieuwe uitdagingen. Denk aan forten en bunkers die ooit bescherming boden, maar ook aan gebouwen die na brand, overstroming of oorlog opnieuw zijn opgebouwd. Andere monumenten krijgen door restauratie en verduurzaming een nieuwe toekomst. Tijdens Open Monumentendag staat die veerkracht centraal.

Welke uitdagingen zijn er voor monumenten?

Klimaatverandering, verstedelijking en een tekort aan vakmensen hebben invloed op het behoud van erfgoed. Ook een gebrek aan vrijwilligers en financiële middelen kan het onderhouden van monumenten moeilijker maken. In 2025 verkeerde bijna 15% van de monumenten die geen woonhuis zijn in slechte staat. Daarnaast speelt kennis een belangrijke rol. Voor restauratie en onderhoud zijn mensen nodig die oude technieken en materialen kennen. Juist die kennis en het vakmanschap helpen om monumenten door te geven aan volgende generaties.

Erfgoed dat blijft bewegen

Open Monumentendag is onderdeel van de European Heritage Days. Het Europese thema voor 2026 is Heritage at Risk, met de slogan Revive, Resist, Reimagine. In Nederland krijgt dit vorm met het thema ‘Veerkrachtig erfgoed, in tijden van onzekerheid’.

Op 12 en 13 september kun je zelf zien hoe monumenten omgaan met verandering en welke verhalen achter deze plekken schuilgaan. Bekijk het programma per Limburgse gemeente en kies welke monumenten je tijdens Open Monumentendag wilt bezoeken.